Οικοτεχνία στην Ελλάδα: Ποιος μπορεί να ξεκινήσει, ποια διαδικασία απαιτείται και ποιες είναι οι φορολογικές υποχρεώσεις

Ένας αγρότης παράγει ροδάκινα, πιπεριές, δημητριακά, γάλα, ελιές ή αρωματικά φυτά και θέλει να διαθέσει μαρμελάδα, σάλτσα, ζυμαρικά, τυρί ή αποξηραμένα βότανα. Μπορεί να το κάνει νόμιμα μέσα από την οικοτεχνία;

Η απάντηση μπορεί να είναι θετική, εφόσον πληρούνται συγκεκριμένοι όροι για τον παραγωγό, την πρώτη ύλη, το προϊόν και τον χώρο. Η οικοτεχνία προσθέτει αξία στην παραγωγή σε μικρή κλίμακα, αλλά δεν αποτελεί άτυπη δραστηριότητα «από το σπίτι». Πριν κυκλοφορήσει το πρώτο βάζο, πρέπει να έχουν συνδεθεί η αγροτική ιδιότητα, το ΚΗΜΟ, η ασφάλεια τροφίμων και η φορολογική οργάνωση.

Τι είναι η οικοτεχνία

Σύμφωνα με το άρθρο 56 του ν. 4235/2014, όπως ισχύει, οικοτεχνία είναι η μικρής κλίμακας μεταποίηση, παρασκευή ή τυποποίηση αγροτικών προϊόντων από επαγγελματία αγρότη, σε χώρο της αγροτικής εκμετάλλευσης ή της κατοικίας του.

Το βασικό συστατικό του τελικού προϊόντος πρέπει να προέρχεται από τη δική του παραγωγή. Στη δραστηριότητα μπορούν να συμμετέχουν μέλη της οικογένειας, χωρίς αυτό να αλλάζει το πρόσωπο που έχει την ευθύνη της μονάδας.

Η «μικρή κλίμακα» δεν περιγράφει μόνο τον τζίρο ή τον αριθμό των βάζων. Η υπουργική απόφαση για το ΚΗΜΟ θέτει ανώτατη εγκατεστημένη κινητήρια ισχύ 10 kW για τον εξοπλισμό που συνδέεται άμεσα με την παραγωγή. Η επιλογή μηχανημάτων χρειάζεται, επομένως, τεχνικό και διοικητικό έλεγχο.

Σε αντίθεση με ένα κοινό εργαστήριο τροφίμων, η οικοτεχνία συνδέεται υποχρεωτικά με την αγροτική εκμετάλλευση, την ιδία πρώτη ύλη, τη μικρή κλίμακα και ειδικά σημεία διάθεσης. Αν η παραγωγή βασίζεται σε αγορασμένη βασική πρώτη ύλη, ξεπερνά τα όρια ή αφορά μη επιτρεπόμενο προϊόν, εξετάζεται το κανονικό πλαίσιο μεταποίησης τροφίμων.

«Άδεια οικοτεχνίας» ή εγγραφή στο ΚΗΜΟ;

Η φράση «άδεια οικοτεχνίας» χρησιμοποιείται συχνά στις αναζητήσεις, αλλά δεν αποδίδει με ακρίβεια τη διοικητική πράξη. Η προβλεπόμενη διαδικασία είναι η εγγραφή στο Κεντρικό Ηλεκτρονικό Μητρώο Οικοτεχνίας (ΚΗΜΟ) και η έκδοση σχετικής βεβαίωσης με μοναδικό αριθμό εγγραφής.

Η βεβαίωση καλύπτει τον συγκεκριμένο παραγωγό και τα δηλωμένα προϊόντα. Δεν υποκαθιστά τη μεταβολή στην ΑΑΔΕ, τους κανόνες υγιεινής, ειδικές κτηνιατρικές εγκρίσεις, άδειες συμμετοχής σε αγορές ή την έκδοση και διαβίβαση παραστατικών.

Ποιος μπορεί να δημιουργήσει οικοτεχνία

Δικαίωμα εγγραφής έχει φυσικό πρόσωπο που είναι εγγεγραμμένο στο Μητρώο Αγροτών και Αγροτικών Εκμεταλλεύσεων ως επαγγελματίας αγρότης. Η τρέχουσα διοικητική διαδικασία δέχεται και τη βεβαίωση νεοεισερχόμενου επαγγελματία αγρότη. Η απλή κατοχή εκμετάλλευσης ή η υποβολή ΟΣΔΕ, χωρίς την απαιτούμενη επαγγελματική ιδιότητα, δεν αρκεί. Αν η ιδιότητα χαθεί, δεν διατηρείται νόμιμα η ενεργή εγγραφή και ενημερώνεται άμεσα η ΔΑΟΚ για τη διαγραφή.

Η Ενιαία Αίτηση Ενίσχυσης —η δήλωση ΟΣΔΕ— πρέπει να αποτυπώνει την καλλιέργεια ή το ζωικό κεφάλαιο της βασικής πρώτης ύλης. Για αποξηραμένη ρίγανη ή μαρμελάδα ροδάκινο, λ.χ., πρέπει να προκύπτει η αντίστοιχη παραγωγή και εύλογη σχέση με τις ποσότητες του τελικού προϊόντος.

Τα μέλη της οικογένειας μπορούν να βοηθούν, όμως η ευθύνη παραμένει στον εγγεγραμμένο αγρότη. Προβλέπεται και συνεργασία με άλλους επαγγελματίες αγρότες, όχι ελεύθερη αγορά βασικής πρώτης ύλης: δηλώνονται τα πρόσωπα, η πρώτη ύλη, οι ποσότητες και η διάρκειά της. Επειδή η διατύπωση και η διοικητική πρακτική χρειάζονται ερμηνεία, το συγκεκριμένο σχήμα πρέπει να επιβεβαιώνεται εκ των προτέρων από τη ΔΑΟΚ.

Ποια προϊόντα μπορούν να παραχθούν

Ο κατάλογος καλύπτει προϊόντα δημητριακών, ζυμαρικά όπως τραχανά και χυλοπίτες, αρτοσκευάσματα και ορισμένα γλυκίσματα. Περιλαμβάνει επίσης γλυκά κουταλιού, μαρμελάδες, κομπόστες και πετιμέζι, καθώς και τουρσιά, σάλτσες, πάστες και φυτικά προϊόντα που διατηρούνται με αλάτι, ξίδι ή λάδι.

Άλλες κατηγορίες είναι αποξηραμένα φυτικά προϊόντα και βότανα, προϊόντα με βάση το μέλι και πρόσθετα συστατικά, καθώς και παρασκευάσματα με παρθένο ή εξαιρετικά παρθένο ελαιόλαδο, βότανα και μπαχαρικά. Η συσκευασία των τελευταίων δεν υπερβαίνει τα δύο λίτρα και των χυμών φρούτων ή λαχανικών το ένα λίτρο. Προβλέπονται και ορισμένα γαλακτοκομικά, με πρόσθετους κτηνιατρικούς όρους. Για τα περισσότερα φυτικά προϊόντα δεν υπάρχει ενιαίο ετήσιο όριο κιλών· οι ποσότητες πρέπει να δικαιολογούνται από την παραγωγή.

Δεν εντάσσεται κάθε προϊόν ενός αγροκτήματος. Αλκοολούχα, παρασκευάσματα κρέατος, αλιευμάτων ή αυγών δεν θεωρούνται επιλέξιμα χωρίς ειδική βάση. Επίσης, η απλή τυποποίηση καθαρού μελιού ή ελαιολάδου δεν ταυτίζεται με τα προϊόντα «με βάση το μέλι» ή το αρωματισμένο ελαιόλαδο του ΚΗΜΟ και υπάγεται σε άλλο πλαίσιο. Ελέγχεται πάντοτε η ακριβής συνταγή πριν αγοραστεί εξοπλισμός.

Στα γαλακτοκομικά, το γάλα προέρχεται αποκλειστικά από την ίδια εκμετάλλευση και η μεταποίηση δεν υπερβαίνει τα 300 κιλά ημερησίως ή, για συστεγαζόμενες εκμεταλλεύσεις με άδεια της κτηνιατρικής αρχής, τα 500 κιλά. Απαιτούνται διακριτός χώρος και κτηνιατρική καταχώριση. Η διάθεση έχει και γεωγραφικά όρια: απευθείας από την εκμετάλλευση ή στην πλησιέστερη λαϊκή/αγορά παραγωγών και μέσω λιανικής στην ίδια ή σε όμορες Περιφερειακές Ενότητες. Η παλιά απαίτηση να πωλεί αυτοπροσώπως ο παραγωγός έχει καταργηθεί.

Η σχέση του προϊόντος με τη δική του παραγωγή

Κεντρική προϋπόθεση είναι το βασικό συστατικό. Δεν υπάρχει ένα ποσοστό για όλες τις συνταγές: βασικό μπορεί να είναι εκείνο που υπερβαίνει το 50% ή που ο καταναλωτής συνδέει με την ονομασία και για το οποίο απαιτείται ποσοτική αναγραφή. Στη μαρμελάδα ροδάκινο, το ροδάκινο πρέπει να συνδέεται με την παραγωγή του αγρότη.

Ζάχαρη, αλάτι, ξίδι, μπαχαρικά και υλικά συσκευασίας μπορούν να αγοράζονται με παραστατικά και στοιχεία παρτίδας, χωρίς να ανατρέπεται η σύνδεση με την εκμετάλλευση. Οι ποσότητες πρώτης ύλης και τελικού προϊόντος δηλώνονται στο ΚΗΜΟ και πρέπει να συμφωνούν με το ΟΣΔΕ, τις αποδόσεις και τα αρχεία παραγωγής.

Η διαδικασία εγγραφής στο ΚΗΜΟ

Η διαδικασία ξεκινά πριν από την ηλεκτρονική αίτηση, με έλεγχο αγροτικής ιδιότητας, προϊόντος, πρώτης ύλης, χώρου και εξοπλισμού. Η τρέχουσα διαδικασία στο «Μίτος» έχει τα εξής στάδια:

1. Ο παραγωγός επιβεβαιώνει τη βεβαίωση επαγγελματία ή νεοεισερχόμενου επαγγελματία αγρότη και την πρώτη ύλη στην ΕΑΕ/ΟΣΔΕ.

2. Προσδιορίζει πρώτη ύλη, συνταγή, τελικά προϊόντα, ετήσιες ποσότητες, χώρο και τυχόν συνεργασίες.

3. Υποβάλλει την ηλεκτρονική αίτηση στην εφαρμογή του ΚΗΜΟ και αποστέλλει ή καταθέτει τα δικαιολογητικά στην αρμόδια Διεύθυνση Αγροτικής Οικονομίας και Κτηνιατρικής (ΔΑΟΚ) μέσα σε 20 εργάσιμες ημέρες, με τον τρόπο που υποδεικνύει η υπηρεσία.

4. Η ΔΑΟΚ διασταυρώνει ΜΑΑΕ και ΟΣΔΕ, εξετάζει τον φάκελο και μπορεί να ζητήσει συμπληρώσεις ή επιτόπιο έλεγχο.

5. Με την έγκριση εκδίδεται βεβαίωση με αριθμό μορφής GR και έξι ψηφίων και τα εγκεκριμένα προϊόντα.

Προβλέπεται απόφαση μέσα σε 20 εργάσιμες ημέρες από την παραλαβή του πλήρους φακέλου, ενώ το «Μίτος» δίνει εκτιμώμενο συνολικό χρόνο δύο μηνών. Συμπληρώσεις ή έλεγχος μπορούν να επηρεάσουν τον πραγματικό χρόνο.

Τα βασικά δικαιολογητικά οικοτεχνίας

• Βεβαίωση εγγραφής στο ΜΑΑΕ ως επαγγελματία αγρότη ή νεοεισερχόμενου επαγγελματία αγρότη, του τρέχοντος έτους.

• Ενιαία Αίτηση Ενίσχυσης/δήλωση ΟΣΔΕ του τρέχοντος έτους, με τις καλλιέργειες ή το ζωικό κεφάλαιο που στηρίζουν την πρώτη ύλη.

• Πληρωμένο ηλεκτρονικό παράβολο 10 ευρώ, με κωδικό e-Παραβόλου 6312. Το ίδιο ποσό προβλέπεται και για την ανανέωση.

• Υπεύθυνη δήλωση συμμόρφωσης με την υγιεινή τροφίμων· στην αίτηση δηλώνονται εγκατάσταση, πρώτες ύλες, προϊόντα και ποσότητες.

Η ΔΑΟΚ ή η κτηνιατρική υπηρεσία μπορεί να ζητήσει πρόσθετα στοιχεία. Η βεβαίωση ισχύει τρία έτη και η ανανέωση υποβάλλεται έναν μήνα πριν από τη λήξη, με τον ίδιο αριθμό· διαφορετικά η μονάδα διαγράφεται. Μεταβολές γνωστοποιούνται στη ΔΑΟΚ μέσα σε 20 ημέρες. Νέο προϊόν, χώρος ή συνεργασία απαιτεί τροποποίηση και, όπου προβλέπεται, νέα βεβαίωση με τον ίδιο αριθμό.

Ποιες απαιτήσεις πρέπει να πληροί ο χώρος

Η κατοικία ή η αγροτική εκμετάλλευση μπορούν να χρησιμοποιηθούν, αλλά αυτό δεν κάνει κάθε οικιακή κουζίνα αυτομάτως αποδεκτή. Κατά την παραγωγή ο χώρος πρέπει να λειτουργεί ελεγχόμενα και να καλύπτει τον Κανονισμό (ΕΚ) 852/2004 και τον οδηγό ορθής πρακτικής.

Οι επιφάνειες επαφής πρέπει να συντηρούνται, να καθαρίζονται και να απολυμαίνονται. Χρειάζονται πόσιμο νερό, αερισμός, φωτισμός, προστασία από έντομα και τρωκτικά, ασφαλή απορρίμματα και αποθήκευση χωρίς επιμόλυνση. Κατοικίδια και μη εργαζόμενοι αποκλείονται κατά την παραγωγή.

Οικιακά τρόφιμα και οικιακή παρασκευή διαχωρίζονται χωρικά ή χρονικά από τη δραστηριότητα, με καθαρισμό πριν και μετά. Ψυγεία, αποθήκες και εξοπλισμός επαρκούν για τις ποσότητες και θερμοκρασίες. Οι χειριστές τροφίμων χρειάζονται πιστοποιητικά υγείας που τηρούνται στη μονάδα.

Εφαρμόζονται διαδικασίες βάσει των αρχών HACCP, ανάλογες με τον κίνδυνο: καθαρισμός, απεντόμωση, θερμοκρασίες, θερμική επεξεργασία και αλλεργιογόνα.

Δεν απαιτείται γενικά ιδιωτική «πιστοποίηση HACCP», αλλά τεκμηρίωση με αρχεία καθαρισμού, παραγωγής και παρτίδων. Χρόνος ζωής και συντήρηση δεν επιλέγονται εμπειρικά όταν υπάρχει μικροβιολογικός κίνδυνος.

Συσκευασία, ετικέτα και ιχνηλασιμότητα

Η ετικέτα είναι μέρος της νομιμότητας και της ασφάλειας. Στο προσυσκευασμένο τρόφιμο εμφανίζονται στα ελληνικά, ανά περίπτωση, η ονομασία, τα συστατικά, τα αλλεργιογόνα με ευδιάκριτη έμφαση, η ποσοτική αναγραφή συστατικού, η καθαρή ποσότητα, η ημερομηνία ελάχιστης διατηρησιμότητας ή ανάλωσης έως, οι συνθήκες συντήρησης και χρήσης, τα στοιχεία του υπεύθυνου, η προέλευση και οι οδηγίες όπου απαιτούνται. Προστίθενται παρτίδα, αριθμός ΚΗΜΟ και, αν δεν ισχύει εξαίρεση, διατροφική δήλωση. Ο ΕΦΕΤ συνοψίζει τις ενδείξεις του Κανονισμού (ΕΕ) 1169/2011.

Ο αριθμός ΚΗΜΟ είναι υποχρεωτικός στη συσκευασία. Στα μη προσυσκευασμένα αναρτώνται εμφανώς η βεβαίωση και χωριστή ενημέρωση αλλεργιογόνων. Τα υλικά συσκευασίας πρέπει να είναι κατάλληλα για επαφή με το συγκεκριμένο τρόφιμο. Ισχυρισμοί όπως «βιολογικό» ή ΠΟΠ/ΠΓΕ χρησιμοποιούνται μόνο με τους αντίστοιχους όρους και πιστοποιήσεις.

Ιχνηλασιμότητα σημαίνει σύνδεση κάθε παρτίδας με την ημερομηνία παραγωγής, την ιδία πρώτη ύλη, τις αγορασμένες ύλες, τη συνταγή, τη συσκευασία και τις επιχειρήσεις στις οποίες παραδόθηκε. Παραστατικά και αρχεία παραγωγής σχηματίζουν την αλυσίδα «ένα βήμα πίσω, ένα μπροστά». Στην απευθείας λιανική δεν καταγράφεται κάθε ιδιώτης, παραμένει όμως η σύνδεση πώλησης και παρτίδας.

Πού μπορούν να πωλούνται τα προϊόντα

Επιτρέπεται διάθεση από τη μονάδα, σε τοπικές περιοδικές εκδηλώσεις, λαϊκές και αγορές παραγωγών, καθώς και σε λιανική και μαζική εστίαση. Η βεβαίωση ΚΗΜΟ δεν δίνει αυτόματα θέση ή άδεια. Για υπαίθριο εμπόριο εξετάζονται η αντίστοιχη άδεια, η θέση και οι κανόνες μεταφοράς και συντήρησης.

Κατάστημα ή εστιατόριο χρειάζεται παραστατικό, παρτίδα και ασφαλή μεταφορά. Το e-shop είναι τρόπος παραγγελίας, όχι αυτόματη διεύρυνση των σημείων διάθεσης. Πριν από αποστολές επιβεβαιώνεται η συμβατότητα με τη ΔΑΟΚ και εφαρμόζεται η εξ αποστάσεως ενημέρωση: οι υποχρεωτικές πληροφορίες τροφίμου, πλην της ημερομηνίας, είναι κατά κανόνα διαθέσιμες πριν από την αγορά.

Φορολογικές και λογιστικές υποχρεώσεις

ΚΗΜΟ και φορολογική μεταβολή είναι διαφορετικές διαδικασίες. Οι οδηγίες Ε1 της ΑΑΔΕ εντάσσουν τη νόμιμη οικοτεχνία, για τον φόρο εισοδήματος, στην αγροτική επιχειρηματική δραστηριότητα. Αυτό δεν καθορίζει αυτομάτως ΦΠΑ, παραστατικό, ΦΗΜ, POS ή ψηφιακή διακίνηση.

Πριν από την πρώτη πώληση χρειάζεται να ελεγχθούν συνολικά:

• Μητρώο ΑΑΔΕ και ΚΑΔ. Από 1 Μαρτίου 2026 ισχύουν οι ΚΑΔ 2025. Δεν υπάρχει ενιαίος «ΚΑΔ οικοτεχνίας»: επιλέγονται οι κωδικοί της πραγματικής παραγωγής και, όπου χρειάζεται, της διάθεσης. Παλαιοί κωδικοί δεν αντιγράφονται από παλαιότερα άρθρα.

• Καθεστώς και συντελεστής ΦΠΑ. Το ειδικό καθεστώς αγροτών προϋποθέτει, μεταξύ άλλων, πωλήσεις αγροτικών προϊόντων και υπηρεσιών κάτω από 15.000 ευρώ και επιδοτήσεις κάτω από 5.000 ευρώ στο προηγούμενο έτος, σωρευτικά. Μεταποίηση με βιομηχανικό ή βιοτεχνικό χαρακτήρα, παράλληλη δραστηριότητα με βιβλία, λαϊκή αγορά ή ίδιο κατάστημα μπορούν να επιβάλουν κανονικό καθεστώς. Απλή ξήρανση ή συσκευασία δεν κρίνεται πάντοτε όμοια. Εξετάζονται προϊόν, μέθοδος και συντελεστής ΦΠΑ· σε μετάταξη ελέγχεται και η δήλωση αποθεμάτων.

• Παραστατικά, myDATA και λιανική έκδοση. Στη χονδρική εκδίδεται το προβλεπόμενο τιμολόγιο και στη λιανική το αντίστοιχο στοιχείο. Ο υπόχρεος και ο τεχνικός τρόπος —ΦΗΜ, εφαρμογή, πάροχος ή ισχύουσα εξαίρεση— εξαρτώνται από καθεστώς, ΚΑΔ και κανάλι. Ο παραγωγός ειδικού καθεστώτος έχει διαφορετικούς κανόνες από τον παραγωγό κανονικού καθεστώτος. Η διαβίβαση στο myDATA δεν ταυτίζεται πάντοτε με υποχρεωτική ηλεκτρονική τιμολόγηση. Για τις λοιπές επιχειρήσεις, η υποχρεωτική ηλεκτρονική τιμολόγηση B2B αρχίζει την 1η Οκτωβρίου 2026· όποιος θα εκδίδει τιμολόγια πρέπει να οργανώσει εγκαίρως συμβατό τρόπο.

• Πληρωμές, διακίνηση και αρχεία. POS ή άμεσες πληρωμές εξετάζονται από τους ενεργούς ΚΑΔ και τη λιανική προς καταναλωτές. Για τη μεταφορά ελέγχεται το ψηφιακό παραστατικό διακίνησης· η Ε.2038/2026 εξαιρεί τους αγρότες ειδικού καθεστώτος, όχι κάθε οικοτέχνη. Το Ε3 υποβάλλεται και από αγρότη που απαλλάσσεται από βιβλία. Τα φορολογικά αρχεία συμφωνούν με το myDATA όπου υπάρχει υποχρέωση διαβίβασης, ενώ τα αρχεία παραγωγής και παρτίδων τηρούνται για την ιχνηλασιμότητα.

Δύο παραγωγοί της ίδιας σάλτσας μπορεί να έχουν διαφορετικές υποχρεώσεις: ο ένας πωλεί χονδρικά και είναι ήδη στο κανονικό καθεστώς, ο άλλος ξεκινά από το ειδικό και σχεδιάζει λαϊκή ή e-shop. Τζίρος, επιδοτήσεις, μεταποίηση και κανάλι αλλάζουν την εικόνα. Η ιδιότητα επαγγελματία αγρότη κρίνεται χωριστά από το ΜΑΑΕ, παρότι η νόμιμη οικοτεχνία αποδίδει αγροτικό εισόδημα.

Τα συνηθέστερα λάθη πριν από την έναρξη

• Αγορά εξοπλισμού πριν ελεγχθούν η επιλεξιμότητα του προϊόντος, το όριο ισχύος και ο χώρος.

• Παραγωγή ή πώληση πριν ολοκληρωθεί η εγγραφή στο ΚΗΜΟ και η φορολογική μεταβολή.

• Ασυμφωνία μεταξύ ΟΣΔΕ, βασικής πρώτης ύλης και δηλωμένων ποσοτήτων.

• Χρήση μιας οικιακής κουζίνας χωρίς διαχωρισμό, αρχεία καθαρισμού και έλεγχο των κινδύνων του προϊόντος.

• Ελλιπής ετικέτα, χωρίς αλλεργιογόνα, παρτίδα, χρόνο ζωής ή αριθμό ΚΗΜΟ.

• Πώληση χωρίς το παραστατικό που αντιστοιχεί στον πελάτη και στο φορολογικό καθεστώς.

• Παραγωγή νέας γεύσης ή προϊόντος που δεν αναγράφεται στη βεβαίωση ΚΗΜΟ.

• Σύγχυση της οικοτεχνίας με την απλή πώληση ενός πρωτογενούς αγροτικού προϊόντος ή με μια ανεξάρτητη βιοτεχνία τροφίμων.

Τα περισσότερα προλαμβάνονται αν συνταγή, δυναμικότητα, χώρος, πώληση και φορολογική εικόνα ελεγχθούν μαζί πριν γίνουν δαπάνες.

Πρακτικό παράδειγμα: από την πιπεριά στη σάλτσα

Ένας επαγγελματίας αγρότης θέλει να μεταποιήσει τις πιπεριές του σε σάλτσα. Επιβεβαιώνει την καλλιέργεια στο τρέχον ΟΣΔΕ και την ένταξη της συνταγής στις επιτρεπόμενες φυτικές σάλτσες. Υπολογίζει την ιδία πρώτη ύλη και καταγράφει τις αγοραζόμενες βοηθητικές ύλες, όπως αλάτι, ξίδι, λάδι και μπαχαρικά.

Έπειτα ελέγχει χώρο, υγιεινή και ισχύ εξοπλισμού, οργανώνει θερμική επεξεργασία, παρτίδες και τεκμηριωμένο χρόνο ζωής και εγγράφεται στο ΚΗΜΟ. Πριν από τη διάθεση ετοιμάζει ετικέτα, προσθέτει στην ΑΑΔΕ τον ΚΑΔ της παραγωγής και όποια δραστηριότητα διάθεσης απαιτείται, κρίνει το καθεστώς ΦΠΑ και επιλέγει παραστατικά. Εστιατόρια, λαϊκή και ηλεκτρονικές παραγγελίες εξετάζονται χωριστά.

Συμπέρασμα

Η οικοτεχνία μπορεί να μετατρέψει μέρος της παραγωγής σε προϊόν μεγαλύτερης αξίας και συμπληρωματικό έσοδο. Παραμένει οργανωμένη δραστηριότητα τροφίμων με όρια, ελέγχους και υποχρεώσεις.

Η προετοιμασία συνδέει την αγροτική ιδιότητα, το προϊόν, τον χώρο, το ΚΗΜΟ και τη φορολογική απεικόνιση. Πριν από μηχανήματα ή πρώτη παραγωγή, το γραφείο «ΣΚΑΡΔΗΣ ΙΩΑΝΝΗΣ – Λογιστικές & Φοροτεχνικές Υπηρεσίες» μπορεί να ελέγξει με τον παραγωγό ΚΑΔ, ΦΠΑ, παραστατικά και τρόπο πώλησης, ώστε οι κινήσεις στην ΑΑΔΕ να συμφωνούν με τον φάκελο της ΔΑΟΚ και την πραγματική λειτουργία.

Πηγές και νομοθεσία

• Βασικό εθνικό πλαίσιο: ν. 4235/2014, όπως τροποποιήθηκε ιδίως με το άρθρο 46 του ν. 4384/2016 και τον ν. 5184/2025, και ΥΑ 4912/120862/2015, ΦΕΚ Β΄ 2468, όπως τροποποιήθηκε με την ΥΑ 345/23924/2017, ΦΕΚ Β΄ 866. Για τη διαδικασία χρησιμοποιήθηκαν η τρέχουσα καταχώριση του ΚΗΜΟ στο «Μίτος» και ο Οδηγός Ορθής Πρακτικής του ΕΦΕΤ.

• Για τα γαλακτοκομικά: ΚΥΑ 3724/162303/2014, ΦΕΚ Β΄ 3438, ΥΑ 1483/74804/2017, ΦΕΚ Β΄ 2635, ΥΑ 115/12182/2019, ΦΕΚ Β΄ 110 και ΥΑ 799/13510/2019, ΦΕΚ Β΄ 224. Για υγιεινή, πληροφόρηση και ιχνηλασιμότητα: Κανονισμός (ΕΚ) 852/2004, Κανονισμός (ΕΕ) 1169/2011 και Κανονισμός (ΕΚ) 178/2002.

• Για τα φορολογικά: οι οδηγίες Ε1 φορολογικού έτους 2025, ο Κώδικας ΦΠΑ, ν. 5144/2024, η ενημέρωση της ΑΑΔΕ για τα ειδικά καθεστώτα ΦΠΑ, οι ΚΑΔ 2025, οι τρέχουσες οδηγίες ηλεκτρονικής τιμολόγησης και η Ε.2038/2026 για την ψηφιακή διακίνηση.

Οι διαδικασίες και οι φορολογικές υποχρεώσεις επιβεβαιώνονται κάθε φορά με βάση το προϊόν, τον χώρο, το κανάλι πώλησης, το φορολογικό καθεστώς του παραγωγού και τις οδηγίες της αρμόδιας ΔΑΟΚ.

Τελευταία ενημέρωση: 1 Σεπτεμβρίου 2026