Σύζυγοι με διαφορετική φορολογική κατοικία

Όπως έχουμε αναλύσει και παλιότερα, η απόφαση ΣτΕ 1445/2016 για πρώτη φορά έκανε δεκτή την έννοια των συζύγων με διαφορετική φορολογική κατοικία, σε αντίθεση με τη συνήθη πρακτική του Δημοσίου το οποίο ανέκαθεν έκρινε πως σύζυγοι, ανεξάρτητα αν κατοικούν σε διαφορετικά κράτη, έχουν κοινή φορολογική κατοικία. Για παράδειγμα, σύζυγος ο οποίος κατοικεί 10 μήνες τον χρόνο στη Γερμανία όπου εργάζεται, θεωρούταν φορολογικός κάτοικος Ελλάδας επειδή είχε παντρευτεί στη χώρα μας και η σύζυγος και οικογένειά του κατοικούν εδώ.

Θυμίζουμε ότι για να είσαι φορολογικός κάτοικος Ελλάδας σύμφωνα με τον νόμο 4172/2013, πρέπει κάποιος να βρίσκεται στην Ελλάδα συνεχώς για χρονικό διάστημα που υπερβαίνει τις εκατόν ογδόντα τρεις (183) ημέρες, συμπεριλαμβανομένων και σύντομων διαστημάτων παραμονής στο εξωτερικό, από την πρώτη ημέρα παρουσίας του στην Ελλάδα. 

Στη Φορολογική Διοίκηση, ζήτημα ανέκαθεν αποτελούσε η εφαρμογή των αποφάσεων των Δικαστηρίων οι οποίες αργούσαν να γίνουν εφαρμοστέος κανόνας. Για το παραπάνω ζήτημα της ξεχωριστής φορολογικής κατοικίας συζύγων, έχουν υπάρξει ορισμένα περιστατικά όπου φορολογούμενοι κατάφεραν να εφαρμόσουν υπέρ τους την απόφαση ΣτΕ 1445/2016 κατόπιν άσκησης ενδικοφανούς προσφυγής για πράξη προσδιορισμού φόρου σε βάρος τους.

Από τις απαντήσεις τις ΔΕΔ φαίνεται να προκύπτει πως εφόσον 

α) υφίσταται φορολογικό πιστοποιητικό κατοικίας από την αλλοδαπή από το οποίο προκύπτουν τουλάχιστον 183 ημέρες διαμονής 

β) το πιστοποιητικό αναφέρει την ημερομηνία από την οποία εκκινεί να θεωρεί τον φορολογούμενο ως κάτοικο της εν λόγω χώρας για φορολογικούς σκοπούς.

Η ΔΕΔ έκανε δεκτή ενδικοφανή προσφυγή για πράξη προσδιορισμού φόρου που εσφαλμένα καταλογίζει φόρους σε φορολογικό κάτοικο αλλοδαπής ο οποίος είναι σύζυγος φορολογικού κατοίκου Ελλάδος. Οι φορολογικές δηλώσεις των συζύγων θα μπορούν να υποβληθούν ξεχωριστά.
​
Να σημειώσουμε εδώ πως η Φορολογική Διοίκηση προσέθεσε τον κωδικό 320 στην ηλεκτρονική δήλωση φορολογίας εισοδήματος φορολογικού έτους 2016 ώστε να συμπληρώνεται από τη σύζυγο ή το μέρος συμφώνου συμβίωσης όταν είναι φορολογικός κάτοικος αλλοδαπής (καθώς υπήρχε μόνο ο αντίστοιχος κωδικός 319 για τον υπόχρεο της δήλωσης) βάσει των στοιχείων που τηρεί η φορολογική αρχή στο Μητρώο της.